Warto przeczytać
Sprawdź

Polecamy!

Rozwiń
"Gazeta Toruńska", bastion polskiego słowa [ZDJĘCIA]

"Gazeta Toruńska", bastion polskiego słowa [ZDJĘCIA]

Szymon Spandowski

Nowości Dziennik Toruński

Aktualizacja:

Nowości Dziennik Toruński

Pierwsza strona pierwszego wydania "Gazety Toruńskiej" z 1 stycznia 1867 roku.
1/6

Przejdź do
galerii zdjęć

©Kujawsko-Pomorska Biblioteka Cyfrowa

„Gazeta Toruńska” od lat dostarcza nam paliwa do podróży w przeszłość. Historia pisma, choć piękna, jest jednak w gruncie rzeczy smutna.
Rok 2017 musimy rozpocząć od spłaty długu. Wobec naszych poprzedników, którzy przez ponad pół wieku wojowali słowem, mając nadzieję, że dzięki temu kiedyś przyjdzie im się odezwać w polskim Toruniu. Wobec tych, których dzieło jest dziś dla nas gigantyczną kopalnią informacji o mieście i świecie z drugiej połowy XIX oraz pierwszych dekad XX wieku.

W rodzimym języku


150 lat temu, 1 stycznia 1867 roku ukazał się pierwszy numer „Gazety Toruńskiej”, polskiego dziennika założonego przez Franciszka Tadeusza Rakowicza i drukowanego przez Józefa Buszczyńskiego. To właśnie siedziba drukarni przy ulicy Żeglarskiej 105 (dziś 10) służyła przez pierwsze lata także redakcji.

Czytaj też: 17-latka z Torunia oskarżona o porwanie byłego chłopaka



„Przychodzimy do wszystkich: czy wielcy, czy mali, wszyscy jedne mamy prawa i obowiązki, a jeśli losem ludzkim nierówny w nich bierzemy udział, wszak miłość chrześcijańska uczy nas wyznawać równość, a oświata do niej stopniowo przywodzi” - czytamy w nocie wstępnej.

„Rozpoczynając dział Gazety naszej dla wiadomości miejscowych przeznaczony, czujemy się w obowiązku odezwać się w kilku słowy do naszych współ-obywateli toruńskich obu narodowości i wszystkich wyznań - w ten sposób zaczynała się natomiast rubryka lokalna, która dziś na ogół interesuje nas najbardziej.
- (...) Przywiązanie do tradycyi i pomyślności miasta rodzinnego nie zależy ani od usposobień politycznych, ani od języka, którego się używa. (...) Abyśmy jednakże mogli pracować skutecznie, trzeba abyśmy mieli swobodę zużytkowania naszych sił. Trzeba, abyśmy cieszyli się możliwością rozwijania się na warunkach nam przyrodzonych i właściwych. Trzeba, abyśmy wypowiadali przekonania nasze w rodzimym języku...”

Zobacz też




Z trzeźwym umysłem

„Gazeta Toruńska” ukazywała się we wszystkie dni tygodnia z wyjątkiem poniedziałków i dni poświątecznych. Przez 54 lata. Czasy i warunki się mieniały, jednak wyznaczone przez założyciela kierunki pozostały aktualne w zasadzie do samego końca.

Redakcja prowadziła zdecydowaną walkę z germanizacją, ponosząc przy tym duże ofiary, potrafiła jednak patrzeć trzeźwo na miasto i jego obywateli. Niemiec, który konfiskował polskie druki, zabraniał używania ojczystego języka, rzucał kłody pod nogi polskich przedsiębiorców i pozbawiał ojcowizny gospodarzy, był zły i należało go napiętnować.

Zobacz galerię

Czytaj dalej - kliknij poniżej


1 »

Czytaj treści premium w Nowościach Dziennika Toruńskiego Plus

Nielimitowany dostęp do wszystkich treści, bez inwazyjnych reklam.

Komentarze

Dodajesz komentarz jako: Gość

Dodając komentarz, akceptujesz regulamin forum

Liczba znaków do wpisania:

zaloguj się

Najnowsze wiadomości

Zobacz więcej

Najczęściej czytane

Warto zobaczyć

Wideo