Klejnot pustyni

Tekst i zdjęcia: Zdzisław Preisner
W zachodniej Libii, około 550 kilometrów na południowy zachód od stolicy kraju Trypolisu, tam, gdzie zbiegają się granice Libii, Tunezji i Algierii, znajduje się zielona oaza.

W zachodniej Libii, około 550 kilometrów na południowy zachód od stolicy kraju Trypolisu, tam, gdzie zbiegają się granice Libii, Tunezji i Algierii, znajduje się zielona oaza.

Już ponad 5 tysięcy lat temu istniała tutaj osada. Około 2 tysięcy lat temu docierali w te okolice Rzymianie i miejsce to nazywali Cydames, zaś w VII wieku miasto podbili Arabowie.

Nazwa miasta Ghadames (po polsku Gadamesz) pochodzi od słów: ghada, czyli lunch, i ams - wczoraj. Oznacza więc po prostu... wczorajszy posiłek. Według jednej z legend Tuaregów, prowadzący kiedyś tędy karawanę wyruszyli w drogę zapomniawszy zabrać ze sobą żywność. Gdy następnego dnia chcieli przygotować posiłek, ktoś przypomniał sobie, że produkty żywnościowe pozostały w miejscu, gdzie spożywano je wczoraj.

<!** reklama>Dzisiejsze miasto pochodzi z XII wieku i jest najlepiej zachowanym dawnym miastem Sahary, dlatego nazywane jest „Klejnotem Sahary”. Składa się z siedmiu dzielnic, z których każda zamieszkana była przez członków jednego klanu berberyjskiego. Zabudowa miasta, układ ulic i położonych przy nich domów dostosowane zostały do trudnych warunków klimatycznych. Temperatury latem dochodzą tutaj do 50 stopni Celsjusza. Dlatego stworzono labirynt wąskich ulic, często na dłuższych odcinkach zadaszonych.

Domy budowano z gliny, mułu i drewna palmowego. Mają one najczęściej trzy poziomy. Na parterze znajdują się spiżarnie, na pierwszym piętrze jest duża powierzchnia przeznaczona do przebywania w ciągu dnia, a także połączone z nią schodkami małe pokoje, w tym sypialnie. Trzeci poziom stanowią tarasy, gdzie przygotowywane są posiłki. Są tam również pomieszczenia dla kobiet.

Domostwa są malowane na biało lub mają barwę żółtobrązową - od gliniastego materiału, z którego je zbudowano, wewnątrz zaś są pokryte czerwonymi zdobieniami. Nie brakuje w nich pięknych, haftowanych makat, poduszek, dywanów i różnych ozdób.

W latach osiemdziesiątych ubiegłego wieku, dla zachowania tego miejsca w dobrym stanie, wysiedlono wielu mieszkańców do zbudowanych w pobliżu nowych bloków. Część z nich powraca tutaj jednak w czasie gorącego lata, ponieważ warunki w starym mieście są znośniejsze niż w przegrzanych budynkach z cegły i betonu.

W 1986 r. miasto Ghadames zostało wpisane na listę Światowego Dziedzictwa Kultury i Przyrody UNESCO.

Zobacz galerię: Klejnot pustyni

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie