Kujawsko-Pomorskie. Wiejskie kościoły krzyżackie. Surowe piękno zaklęte w kamieniu i cegle [zdjęcia]

Marek Weckwerth
Marek Weckwerth
Nie tylko zamki krzyżackie, także gotyckie kościoły świadczą o znaczeniu tego zakonu rycerskiego na ziemiach polskich. Prezentujemy świątynie wiejskie, które nie mogą się równać z miejskimi, ale i tak budowane z kamieni i cegły, i dziś robią wrażenie, a przy tym nadal służą parafianom Fot. Marek Weckwerth
W województwie kujawsko-pomorskim są dziesiątki gotyckich, a zatem średniowiecznych kościołów. Zdecydowaną większość z nich fundował zakon krzyżacki. Oto przegląd wiejskich świątyń budowanych na terenie państwa krzyżackiego.

Zobacz wideo: Droższe napoje przez podatek cukrowy.

Kościoły wznoszone były w średniowieczu zarówno po krzyżackiej, jak i polskiej stronie granicy, która w wiekach XIII i XIV i XV dzieliła obecne województwo kujawsko-pomorskie na dwoje.

Granica wytyczona była zasadniczo na linii Wisły i Drwęcy, ale od samego początku swego pobytu na ziemiach polskich na zaproszenie księcia Konrada Mazowieckiego (1226 r.) aż do pokoju mełneńskiego (1422 r.) zakon krzyżacki dysponował sporą enklawą na Kujawach, a zatem na lewym brzegu Wisły.

Kujawsko-Pomorskie. Te wspaniałe i... zrujnowane zamki krzyżackie w regionie [zdjęcia]

Długi też czas zajmował leżące na lewym brzegu Drwęcy ziemie michałowską i dobrzyńską, i tam także budował obiekty sakralne. Budował także na zajętym w 1308 r. przemocą i układami Pomorzu Gdańskim (stąd prezentujemy też kościoły wiejskie w powiecie chojnickim).

Doświadczenia wyniesione z wojen

Na architekturę kościołów duży wpływ miały doświadczenia tego zakonu rycerskiego wyniesione z krucjat w Ziemi Świętej (Zakon Krzyżacki powstał w Akce w 1198 r.), na ziemi Borsa na wschodzie Węgier (1211 – 1225), zaś od 1231 r. z walk z pogańskimi Prusami na ziemiach rozciągających się na prawym brzegu Wisły.

Prusowie i pokrewni im Litwini „odwdzięczali się” wyprawami wojennymi pustoszącymi ziemię chełmińską, a potem sami Prusowie wzniecali zbrojne powstania przeciwko władzy krzyżackiej.

Wznosili więc rycerze zakonni nie tylko warowne zamki, ale też solidne murowane kościoły. Wiele miało charakter obronny – na tyle, że umożliwiały krótki opór mieszkańców do chwili nadciągnięcia odsieczy. Na wsiach – a właśnie o kościołach wiejskich piszemy w tym artykule – budowle sakralne były zdecydowanie mniej okazałe niż w otoczonych murami miastach, gdzie zwykle włączone były w system obronny. Niemniej nawet wiejskie kościoły wyposażane były (zwykle po pewnym czasie) w wieże przeznaczone niczym w zamkach do ostatecznej obrony.

Z kamienia i cegły

Kościoły budowano początkowo z najbardziej dostępnego materiału – kamieni polnych, które na ziemię chełmińską przyniósł lądolód skandynawski. Później, gdy rozwinęła się technika wypalania cegieł, właśnie tym materiałem nadbudowywano mury, a wreszcie cegła zaczęła dominować w budownictwie.

Rabowane i palone

Większość tych budowli sakralnych przetrwała zawieruchy dziejowe, aczkolwiek były niszczone podczas wielu wojen, potem odbudowywane. Kościoły krzyżackie były rabowane i płonęły w czasie wielkiej wojny polsko-krzyżackiej na początku XV wieku i – trzeba to jasno powiedzieć – przez wojska polskie, bądź towarzyszące im zagony tatarskie.

Kujawsko-Pomorskie. Te zamki strzegły Polski przed Krzyżakami [zobacz zdjęcia]

W XVII stuleciu jeszcze bardziej niszczycielskie dla kościołów (wtedy już polskich) stały się wojska szwedzkie. Żołdacy zza Bałtyku wywozili wszystko co cenne, a mury burzyli, wysadzali w powietrze, podkładali ogień. Dlatego do naszych czasów zachowało się bardzo mało z gotyckiego wyposażenia i w zdecydowanej większości, pod odbudowaniu świątyń, wprowadzano ołtarze, obrazy, ambony barokowe.

Prezentujemy tylko kościoły gotyckie znajdujące się na wsiach, przy czym tylko w naszym regionie jest ich tak dużo, że nie jest to jeszcze ich pełny przegląd. Niemniej zapraszamy!

To też może Cię zainteresować

Wideo

Materiał oryginalny: Kujawsko-Pomorskie. Wiejskie kościoły krzyżackie. Surowe piękno zaklęte w kamieniu i cegle [zdjęcia] - Gazeta Pomorska

Komentarze 2

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

G
Gość

Teraz możesz otrzymywać co miesiąc dodatkowe 23 000 USD lub więcej, wykonując tylko swoją pracę w wolnym czasie. zacznij zarabiać w Internecie, postępuj zgodnie ze szczegółami tutaj ..... Www.Homejob1.com

E
ENEA

Na wizytę umówioną chodzi się do lekarza : ) : ) : ) : )

Dodaj ogłoszenie