Między mostem przy Kaszowniku i wędrującą przeprawą na Wiśle [RETRO]

Szymon Spandowski
Można powiedzieć, że odkopane w poniedziałek przy okazji przebudowy pl. biskupa Chrapka pozostałości przeprawy między Kaszownikami przypomniały o sobie we własne urodziny. Pojawiła się ona 90 lat temu przy ulicy Jagiellońskiej, która zmieniła się wtedy w ważną arterię komunikacyjną.

We wtorkowych „Nowościach” informowaliśmy o tym, że podczas prac przy przebudowie placu biskupa Chrapka drogowcy odkopali pozostałości mostu, jaki kiedyś znajdował się między dwoma Kaszownikami.

Można powiedzieć, że most wyłonił się w swoje urodziny. W lipcu 1927 roku w „Orędowniku Toruńskim” pojawiło się takie ogłoszenie:

„Magistrat miasta Torunia ogłasza przetarg budowy mostu drogowego przy ulicy Jagiellońskiej na dzień 19 lipca br o godz. 13-tej. Otwarcie ofert odbędzie się w Wydziale Budownictwa Ratusz pokój 44 gdzie także wyłożono rysunki i kosztorysy do wglądu”.

Zobacz także: Proces za podpalenie kukły o. Rydzyka. Służby w pełnej gotowości

W kolejnych wydaniach „Orędownika” niestety nie ma wzmianki o wynikach przetargu. Śladów jego rozstrzygnięcia nie udało nam się również znaleźć w prasie, tak czy inaczej jesienią 1928 roku wszystko było gotowe.

Wszystko, ponieważ 90 lat temu władze miasta postanowiły także przebudować ulicę Jagiellońską. Dziś jest to bardzo cicha ulica, której patronuje urodzony w 1925 roku w Toruniu Kazimierz Gregorkiewicz, w tamtych czasach jednak stawała się ruchliwym szlakiem.

„Ulica Jagiellońska, stanowiąca jedną z najbardziej dogodnych arteryj komunikacyjnych śródmieścia z Mokrem została już wybrukowaną i oddaną do użytku - informowało „Słowo Pomorskie” pod koniec października 1928 roku. - Skraca ona znacznie drogę na Mokre, tak pieszym jak i konnym. Niestety jednak zrobiono z niej „szosę”, jak się to stało i z wielu innemi ulicami. Ulica ta już teraz zaczyna się zabudowywać - wznoszą tam wielki dom mieszkalny dla rodzin podoficerów i niewykluczone, że niebawem powstać tam może i więcej budowli mieszkalnych. A jest to rzeczą niezbyt przyjemną, zwłaszcza latem, mieszkać przy szosie”.

Warto przeczytać:
W Toruniu nie będzie ciepłej wody!
Ranking toruńskich gimnazjów
Koncert TVP na Motoarenie! Zobacz zdjęcia!
Gigantyczny pożar pod Toruniem

Wielki dom mieszkalny dla rodzin podoficerów był pierwszym w pełni modernistycznym budynkiem, jaki powstał w Toruniu.

- Jego projekt opracował w 1927 roku warszawski architekt Kazimierz Tołłoczko. Budynek był pierwotnie przeznaczony dla Warszawy, jednak wariant tego projektu został przeniesiony do Torunia - mówił trzy lata temu na łamach „Nowości” dr Michał Pszczółkowski, badacz i znawca architektury modernistycznej.

90 lat temu w Toruniu działo się i budowało bardzo dużo.

28 lipca 1928 roku rozpoczęła się wielka wystawa ogrodnicza, którą niedawno wspominaliśmy. Ogrodnicy z całego kraju, poza roślinami, podziwiali także imponującą halę jaka specjalnie z tej okazji została w ekspresowym tempie wybudowana na Bydgoskim Przedmieściu.

Modernistyczną halę wystawową zaprojektował inżynier Kazimierz Ulatowski, kierownikiem budowy był natomiast inżynier Edmund Płocki. Ten sam, który na rogu ulic Grunwaldzkiej i św. Józefa zbudował dla siebie willę otoczoną pięknym, własnoręcznie zaprojektowanym i stworzonym ogrodem.

Budowę mostu przy ulicy Jagiellońskiej w mediach zapewne przysłoniła wielkie przedsięwzięcie mostowe, do którego Toruń się wtedy szykował.

„Komitet budowy mostu drogowego na Wiśle w Toruniu ogłasza przetarg publiczny na roznitowanie i rozebranie dziesięciu przęseł żelaznych mostu kolejowo-drogowego pod Opaleniem z tych pięć o rozpiętości po 130 metrów i o wadze po 1570 ton i pięć przęseł o rozpiętości po 78 metrów i o wadze po 767 ton”.

Ogłoszenie pojawiło się w „Orędowniku Toruńskim” wiosną 1928 roku. Oferty w zapieczętowanych lakową pieczęcią kopertach z napisem „Oferta do przetargu na rozbiórkę żelaznego ustroju niosącego mostu na Wiśle pod Opaleniem” trzeba było składać w siedzibie Komitetu Budowy Mostu przy ulicy Piekary 35. Przedsięwzięcie bardzo szybko nabrało międzynarodowego rozgłosu.

„Odnośne władze państwowe zarządziły już pierwsze prace około zdemontowania tutejszego mostu kolejowego; rozbiera się obecnie murowane wieżyce wjazdowe po obu brzegach Wisły; szyny kolejowe zostały już poprzednio usunięte - informowało „Słowo Pomorskie” w lipcu 1928 roku. - Celem oparcia ciężkiej żelaznej konstrukcji buduje się pod mostem, od prawego brzegu Wisły począwszy, silne rusztowanie z ogromnych słupów drzewnych. Pod okiem polskich inżynierów pracuje około 200 ludzi, monterów, cieśli i murarzy; robotę rozłożono na okres 2-3 lat, a podjęte dzieło świadczyć będzie o umiejętności i sprawności naszych inżynierów i majstrów. Most kolejowy wybudowali Niemcy krótko przed wojną światową w celach strategicznych; chodziło o połączenie Kwidzyna z siecią kolejową na lewym brzegi Wisły.

Zobacz także: Ranking toruńskich liceów. Które jest najlepsze? [WYNIKI MATUR]

Po przyłączeniu Pomorza do Macierzy most stracił wszelkie znaczenie; połączenie kolejowe do Prus Wschodnich ustało bowiem zupełnie wskutek zerwania przez Niemców stosunków gospodarczych z Polską. Niezrozumiałe są więc owe żale i biadania niemieckie, że „zniszczenie tegoż połączenia, wiodącego przez Wisłę (pozostają takie połączenia przez Wisłę w Toruniu i Tczewie) uniemożliwia komunikację z Prusami, że rujnuje się Prusy Wschodnie gospodarczo i kulturalnie”. (...)

Dobrze więc się stało, że władze nasze wobec tych bezczelnych pogróżek i apetytów nienasyconego sąsiada przystąpiły wreszcie - czy to się podoba lub nie - do zlikwidowania zbędnego dla nas mostu, którego utrzymanie znacznie obciążało skarb państwa. Most przewieziony zostanie do Torunia, gdzie zachodzi potrzeba budowy drugiego mostu”.

Demontaż mostu w Opaleniu rozpoczął się 90 lat temu, zbudowana tam jeszcze w czasie zaborów przeprawa została natomiast oddana do użytku w roku 1909. Ścigani przez różnego rodzaju rocznice, będziemy musieli przyspieszyć wspominanie.

NowosciTorun

Wideo

Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych”i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Komentarze 1

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Podaj powód zgłoszenia

G
Gość

Toruń z pobliską autostradą stał się centrum trzech drogowych przepraw mostowych .
Brakuje jeszcze jednej , na zachód od miasta i będzie solidny komplet .
W przyszłości dojdą jeszcze mosty w okolicach Ciechocinka i Solca Kujawskiego ...
Koncentracja przepraw stwarza wygodę , oczywiste korzyści i niestety zagrożenia ..!

Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3