Mur cmentarza żydowskiego w Toruniu się rozpada. Kiedy zostanie naprawiony? [zdjęcia]

Szymon Spandowski
Szymon Spandowski
Mur cmentarza żydowskiego w Toruniu jest w fatalnym stanie. Cegły, z których został zbudowany, po prostu się rozpadają.
Mur cmentarza żydowskiego w Toruniu jest w fatalnym stanie. Cegły, z których został zbudowany, po prostu się rozpadają. Michał Fudali
Udostępnij:
Mur cmentarza żydowskiego w Toruniu został zrekonstruowany jesienią 2012 roku. Dziś jest w tak fatalnym stanie, że niebawem będzie go trzeba zbudować od nowa. Rozpadają się nawet użyte do jego budowy cegły. Co na to Urząd Miasta?

Zobacz wideo: Akcyza na alkohol i papierosy w górę

Cmentarz żydowski przy ul. Pułaskiego był przez lata jednym wielkim wyrzutem sumienia. XIX-wieczna nekropolia jest miejscem spoczynku wielu bardzo dla Torunia ważnych postaci. Drugą wojnę światową przetrwała nietknięta, nagrobki Kaliszerów, Hirschfeldów czy Sultanów zostały rozkradzione bądź po prostu zniszczone później. Ostatnie zniknęły pod koniec lat 70. Na obrzeżach cmentarza wyrósł blok, reszta została zdegradowana do roli osiedlowego skweru.

Warto przeczytać

Sytuacja zaczęła się zmieniać w 2008 roku, między innymi dzięki zaangażowaniu toruńskiego parlamentarzysty Jana Wyrowińskiego. Przedstawiciele władz miasta nawiązali wtedy kontakt ze stroną żydowską. Cmentarz został uporządkowany, w jego centralnym punkcie pojawił się głaz z tablicą pamiątkową. Jesienią 2009 roku, 70 lat po tym, gdy Niemcy ogłosili Toruń "miastem wolnym od żydów", rabin Michael Schudrich odmówił na cmentarzu żydowską modlitwę za zmarłych.

W jakim stanie jest dziś cmentarny mur?

Po uroczystości prace na cmentarzu trwały nadal. Została odnowiona brama, zaś kilka lat później rekonstrukcji doczekał się również cmentarny mur. Patrząc na niego dziś trudno jednak sobie wyobrazić, że konstrukcja ta nie ma nawet 10 lat. Mur jest w fatalnym stanie i to wcale nie z powodu wandali, cegły z których jest zbudowany rozpadają się same. Kiedy można spodziewać się remontu? Pytanie oto wysłaliśmy do Urzędu Miasta, skąd otrzymaliśmy następującą odpowiedź:

"Stan ogrodzenia dawnego cmentarza żydowskiego w Toruniu jest znany właściwym wydziałom. Poprzednie prace remontowe były wykonywane w roku 2014. Jego aktualny stan i dalsze prace będą przedmiotem ustaleń między Gminą Miasta Toruń a Gminą Żydowską, z którą, z racji miejsca pochówku, należy uzgadniać wszelkie działania".

Co to konkretnie oznacza?

- Każdą ingerencję na terenie cmentarza żydowskiego uzgadniamy z gminą żydowską ze względu na specyficzne kanony wiary, które mogą generować ograniczenia zakresu prac na miejscach pochówków - wyjaśnia Anna Kulbicka-Tondel, rzeczniczka prezydenta Michała Zaleskiego.

Zgadza się, na ten temat zdążyliśmy porozmawiać ze zmarłą przed dekadą dr Ninel Kameraz-Kos z Żydowskiego Instytutu Historycznego.

- Brak nagrobków nie oznacza wcale, że cmentarz staje się byłym cmentarzem - mówi tłumaczyła na łamach "Nowości" autorka książki "Święta i obyczaje żydowskie". - Najważniejsze jest to, co kryje ziemia, grób nie może być w żaden sposób naruszony, zmarły musi w nim doczekać do przyjścia Mesjasza.

To kiedy będzie ten remont?

Wiemy więc, że nie ma byłych cmentarzy żydowskich i że wszelkie prowadzone na terenie cmentarza prace trzeba uzgadniać. Chcielibyśmy się jednak dowiedzieć, kiedy cmentarny mur zostanie naprawiony?

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Dołącz do nas na Twitterze!

Codziennie informujemy o ciekawostkach i aktualnych wydarzeniach.

Obserwuj nas na Twiterze!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!

Komentarze 4

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

i
in medium armorum
To jest były cmentarz , tak jak na Staszica był i stoją teraz bloki
G
Gość
Dlaczego gmina żydowska nie dba o własne cmentarze ?! Może "parlamentarzysta" Jan Wyrowiński za swoje pieniądze wyremontuje murek jak nie może na to patrzeć ?
O
Odwagi
Żydostwa wyłudza miliony złotych na renowację cmenatrzy....

A tu się rozpada?

Spandowski bądź odważnych judeo-realistą a nie konformista i pisz Prawdę
Q
Qu
mur wytrzymal 9 lat a prezidę na stanowisku prawie 20 i ciagle trwa!!!
Więcej informacji na stronie głównej Nowości Gazeta Toruńska
Dodaj ogłoszenie