To most nad Wisłą połączył miasta

Marek Nienartowicz
Marek Nienartowicz
1 kwietnia minie 70 lat od formalnego włączenia Podgórza i innych terenów na lewym brzegu Wisły w granice Torunia.

1 kwietnia minie 70 lat od formalnego włączenia Podgórza i innych terenów na lewym brzegu Wisły w granice Torunia.

<!** Image 2 align=right alt="Image 79618" sub="70 lat temu w tym budynku, niegdyś ratuszu, a dziś mieszczącym przychodnię, przestały urzędować władze Podgórza / Fot. Jacek Smarz">W najnowszym tomie „Rocznika Toruńskiego” artykuł dotyczący tamtych wydarzeń napisała Marcjanna Połaszewska z Instytutu Historii i Archiwistyki UMK.

Zmienne dzieje

Jak wskazuje autorka, początki idei połączenia Torunia i Podgórza to rok 1870. W 1907 roku pojawiła się umowa o włączeniu do Torunia gmin Stawki i Piaski. W 1917 roku niemieckie władze Torunia i Podgórza rozpoczęły bardziej konkretne rozmowy. Ustalono wstępne warunki, m.in. budowę mostu przez Wisłę i poprowadzenie nim linii tramwajowej oraz uzupełnienie o podgórskich radnych rady Torunia. Umowa między miastami została podpisana 6 grudnia 1919 roku. Tyle, że niedługo potem Toruń i Podgórz znalazły się w granicach Polski. Temat odżył w listopadzie 1922 roku. Rady miejskie obu miast powołały komisje, które miały zająć się przyłączeniem. Działały bardzo krótko. Władze Podgórza uznały, że przyłączenie do Torunia nie jest na razie konieczne. I same zaczęły starania o powiększenie swojego miasta. W czerwcu 1934 roku w jego granice została włączona gmina Piaski.

<!** reklama>Sprawa połączenia Torunia i Podgórza odżyła wraz z rozpoczęciem, a potem oddaniem do użytku nowego mostu w 1934 roku. Popierał je wojewoda pomorski i władze wojskowe. W 1935 roku władze Torunia opracowały memoriał dotyczący włączenia Podgórza, Stawek i Rudaka.

Wskazywano, że powinno powstać silne miasto, będące stolicą województwa. Sprawa została skierowana do rządu. W 1937 roku w Sejmie pojawił się rządowy projekt uchwały o zniesieniu miasta Podgórz. 1 kwietnia 1938 roku weszło w życie rozporządzenie rządu o zmianie granic Torunia.

Mieszkańcy Podgórza protestowali przeciw włączeniu. W listopadzie 1935 roku odbył się wiec protestacyjny w „Domu Polskim”. M.in. przyjęto rezolucję, w której wskazywano na piękną kartę dziejów Podgórza i samowystarczalność gospodarki Podgórza oraz fatalny stan finansów Torunia.

Pod okiem sąsiada

Jak podaje Marcjanna Połaszewska, najprzychylniej na tę akcję Podgórza patrzyła prasa bydgoska. Bydgoszczy nie zależało na wzroście znaczenia Torunia. Z czasem podgórzanie zaczęli godzić się z przyłączeniem. Walczyli jednak o utrzymanie niższych stawek opłat komunalnych.

1 kwietnia 1938 roku to formalna data włączenia Podgórza, Stawek, Rudaka i części gromady Nieszawka do Torunia. Wcześniej już trwały tzw. czynności zdawczo-odbiorcze. Toruń przejął archiwum Podgórza. Na Podgórzu utworzono osobny Urząd Stanu Cywilnego.

Artykuł Marcjanny Połaszewskiej ma duże znaczenie. Sprawa włączenia Podgórza do Torunia nie była dotąd szerzej badana. Badania nie są zresztą łatwe. Brakuje artykułów prasowych i dokumentów, m.in. protokolarzy z ostatnich posiedzeń Rady Miejskiej Podgórza.

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie