Transport publiczny. Z Torunia do Chełmży fordem [Album Rodzinny]

Dariusz MellerZaktualizowano 
Tak wyglądał Autobus obsługujący w latach międzywojennych regularną linię komunikacji międzymiastowej Toruń - Chełmża - Stolno - Grudziądz Nadesłana
Po latach, kiedy lokalne linie autobusowe były w likwidacji, teraz znów autobusy mają docierać nawet tam (a może szczególnie tam?), gdzie diabeł mówi: Dobranoc.

Zanim to jednak nastąpi, przypomnijmy sobie, jakie były początki transportu publicznego w Toruniu i okolicach.

Zacznijmy od Chełmży. Pierwsza linia autobusowa powstała tu w 1925 roku. W pierwszym kwartale komunikację autobusową uruchomiła miejscowa firma Suski i S-ka. Z Chełmży, z Rynku, gdzie był przystanek, autobusy wyjeżdżały o godz. 8, 11 i 15.30, z Torunia zaś, z przystanku na Rynku Staromiejskim, odpowiednio o godz. 9.30, 13 i 20. Czas przejazdu wynosił 45 minut, a bilet w jedną stronę kosztował 2 zł.

Utworzenie tej linii „Słowo Pomorskie” komentowało następująco: „Znakomite siły techniczne, a co najważniejsze pierwszorzędnej jakości „Ford” dają rękojmię trwałej i regularnej komunikacji, tak bardzo dla publiczności chełmżyńskiej potrzebnej”.

Zobacz także: Toruń na pocztówkach sprzed lat

Rozkład jazdy ulegał drobnym zmianom w zależności od życzeń pasażerów i opłacalności przejazdów. I tak pod koniec 1926 roku kurs popołudniowy z Chełmży przyspieszono o godzinę, „ażeby umożliwić chełmżanom - lubownikom teatru korzystanie z popołudniowych przedstawień w toruńskim Teatrze Miejskim”.

Z kolei od 1 listopada 1926 r., kurs o godz. 8, z powodu słabej frekwencji, zawieszono, jednak firma Suski i S-ka informowała, że „w razie nagłej potrzeby ma do dyspozycji auto osobowe na dogodnych warunkach” i podawała swoje namiary: „Hotel Pomorski” w Chełmży, tel. 20. Wcześniej, z tego samego powodu wycofano, ale tylko w niedziele i święta, ostatni kurs z i do Chełmży.

W 1928 roku komunikację autobusową na tej samej trasie uruchomił inny przedsiębiorca, Stanisław Pieńkowski. Jego autobusy w ramach czterech kursów odjeżdżały z Rynków w Chełmży i w Toruniu. Autobus stawał na żądanie w każdym miejscu. Bilet kosztował 2 zł (do Ostaszewa 1 zł, a z Mokrego na Rynek Staromiejski 50 gr). I znów informacja podkreślająca kulturalne zainteresowania ówczesnych chełmżan: „ostatni odjazd z Torunia do Chełmży (według rozkładu o godz. 23) po zakończeniu przedstawienia teatralnego”.

Autobus stale zajęty

W tym samym roku, konkretnie od 15 listopada regularną komunikację na trasie Wąbrzeźno - Chełmża - Toruń otworzyli Wrocławski i Chmura z Wąbrzeźna. Ta nowa linia miała być „dla Chełmży wielką dogodnością, a o potrzebie jej świadczy stale przez pasażerów zajęty autobus”.

Zdarzały się jednak przerwy w komunikacji, np. w lipcu 1926 roku autobus nie kursował przez kilka dni „z powodu gruntownej reparacji”, a na początku 1929 roku z powodu „silnych mrozów”. Z powodu owej dużej frekwencji zwiększono liczbę kursów do trzech dziennie w jedną stronę, a ostatnie kursy miały stanowić „nową dogodność dla teatromanów chełmżyńskich, którzy bez straty czasu z przedstawień toruńskich korzystać mogą”.

Zobacz również: Toruń nocą na zdjęciach z drona

Od 1929 roku chełmżanie mogli także podróżować w drugą stronę, tj. do Chełmna, dzięki uruchomieniu przez Antoniego Majewskiego linii z Lisewa przez Orłowo, Dubielno i Chełmżę.

Od 10 maja 1928 r. regularnie trzy razy dziennie kursuje autobus z Torunia do Lubicza i z powrotem (6.40, 12.30,16.30 do Torunia i 7.15, 13.20, 19.20 do Lubicza). Oprócz tych trzech kursów dodatkowo autobus nocny z Torunia o godz. 23 i z Lubicza o 23.35, ale tylko w niedziele i święta i to „tylko w razie potrzeby”.

W tym samym roku umożliwiono torunianom wygodny dojazd autobusowy do Solanek czerniewickich. Był to kurs typowo letni, a autobus wyruszał spod „Modrego Fartucha” o godz. 9, 10.30, 14.30 i 16.30 i zaraz potem z powrotem, z wyjątkiem ostatniego autobusu z Torunia, który z Czernie-wic wracał dopiero o 20. Zarząd Solanek wystosował prośbę, by korzystać z tego środka transportu, „gdyż w razie słabej frekwencji musiano by zaniechać utrzymywania tej komunikacji”.

Do Bydgoszczy i Brodnicy

W 1929 roku otwarto dwie kolejne linie z Torunia: do Bydgoszczy przez Dąbrowę Chełmińską, Ostromecko i Fordon ( dwa kursy, tam i z powrotem) oraz do Brodnicy przez Kowalewo. Bilet na tej ostatniej kosztował 4,50 zł, co uznano za przystępny, a dodatkowym atutem była bezpośrednia komunikacja, bez dotychczasowej przesiadki w Jabłonowie, „co było bardzo niewygodne”. Właścicielem tego przedsiębiorstwa był Franciszek Agaciak.

**

Przeczytaj również: Sokoły wędrowne wybrały PGE Toruń**

Pod koniec 1929 roku z Torunia można było dojechać „autobusem luksusowym” do Rypina. W maju 1930 roku z kolei W. Jasiewicz z Torunia uruchomił kurs z Torunia do Ciechocinka. Autobus jeździł trzy razy dziennie, zatrzymując się m.in. w uzdrowisku Czerniewice.

W 1934 roku „zagospodarowano” kolejny kierunek ze stolicy woj. pomorskiego, a mianowicie trasę Toruń - Czarnowo - Fordon - Bydgoszcz. Uczynił to Stefan Niewitecki trzema kursami dziennie. W tym samym roku, za sprawą R. Kontowicza, doszedł kurs do Aleksandrowa (o 8 i 14 z Aleksandrowa oraz o 12 i 18 z Torunia). Ten sam przedsiębiorca wraz ze wspólnikiem Janem Lewandowskim otworzył także linię z Torunia do Chełmna przez Łubiankę i Unisław, z dwoma kursami dziennie.

Komunikacja międzymiastowa rozwijała się w Toruniu na tyle dynamicznie, że dla jej obsługi w 1938 roku w centrum miasta powstał dworzec autobusowy. Należał on do najnowocześniejszych takich obiektów w ówczesnej Polsce. Zaprojektował go inż. Zbigniew Wahl z Torunia. Ale o tym napiszemy więcej niebawem.

Zobacz także:

Wideo

Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych”i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Komentarze

Ta strona jest chroniona przez reCAPTCHA i obowiązują na niej polityka prywatności oraz warunki korzystania z usługi firmy Google. Dodając komentarz, akceptujesz regulamin oraz Politykę Prywatności.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3