U Popiela i Piasta, czyli spokojnym krokiem po nadgoplańskiej Kruszwicy

Marek Weckwerth
Marek Weckwerth
Kruszwica jest pierwszym punktem na mapie naszych lipcowych propozycji pod hasłem „Wakacje u nas”. Legenda mówi, że tu narodziła się dynastia piastowska i polska państwowość. Okazałe zabytki potwierdzają przynajmniej to, że mamy do czynienia z nietuzinkową historią.

Jesteśmy na Szlaku Piastowskim, niezwykle ważnym dla polskiego dziedzictwa kulturowego, przebiegającym przez Wielkopolskę i Kujawsko-Pomorskie.

Nasz wielki historyk i humanista Jan Długosz (1415-1480) nazywał Gopło Morzem Polaków (Mare Polonorum), bo też było ogromne. Od średniowiecza powierzchnia tego polodowcowego akwenu zmniejszyła się trzykrotne. Ale i dziś robi wrażenie – to dwie ułożone południkowo rynny, z których dłuższa ma 25 km. Zasila je rzeka Noteć.

W 1922 roku prof. Zygmunt Zakrzewski odkrył na Półwyspie Rzępowskim (wcześniej była to wyspa) grodzisko kultury łużyckiej z V w. p.n.e. , zniszczone najprawdopodobniej przez Scytów. Jest najstarszym historycznym śladem na kruszwickiej ziemi.
Później powstała tu stolica państwa Goplan rządzonego przez dynastię Popielidów. W drugiej połowie IX wieku Goplanie i Polanie stworzyli podwaliny państwa polskiego, choć nie wiadomo, czy proces ten odbył się dobrowolnie czy też Polanie zmusili do tego pobratymców siłą.

Podczas zaborów Joachim Lelewel za symboliczną raczej niż popartą faktami datę narodzin Polski uznał rok 860. Dramat Popielowy (którego w Mysiej Wieży, gdzie się schronił, zjadły mało sympatyczne gryzonie) i wyniesienie na tron Piasta miały rozegrać się właśnie wtedy.

Za panowanie Bolesława Chrobrego, prawdopodobnie w 1013 roku, Kruszwica stała się siedzibą biskupstwa kujawskiego. Była nią do 1123 roku, kiedy przeniesiono ją do Włocławka, gdzie istnieje do dziś. Kościół katedralny mógł znajdować się na podgrodziu.
Po reakcji pogańskiej i najeździe czeskiego księcia Brzetysława w latach 1036-38, Kazimierz Odnowiciel podniósł Kruszwicę do roli jednego ze stołecznych grodów odbudowującego się państwa, a kto wie czy nie była wtedy, gdy Gniezno i Poznań leżały w gruzach, faktyczną stolicą.

Kolejną ważną datę w historii grodu wyznacza rok 1096 - wtedy nad Gopłem rozegrała się bitwa wojsk panującego Władysława Hermana z jego zbuntowanym synem Zbigniewem. Słabo uzbrojone hufce z Kruszwicy stanęły po stronie Zbigniewa i zostały wycięte w pień, zaś gród zrównano z ziemią.

Myli się ten kto za najstarszy i najcenniejszy zabytek uznaje górującą nad miastem Mysią Wieżę, w której miał dokonać żywota zły Popiel. Owszem, ceglana wieża może stać na miejscu pierwotnej, drewnianej, ale jest tylko ocalałym elementem gotyckiego zamku z czasów Kazimierza Wielkiego (XIVw.).

Pierwsze miejsce na liście zabytków należy się monumentalnej romańskiej kolegiacie pw. świętych Piotra i Pawła, którą wzniesiono w ówczesnej wsi Grodztwo na wschodnim brzegu Gopła. Świątynia powstała zapewne w latach 1120 - 1140 za panowania Bolesława Krzywoustego, choć niektórzy badacze cofają jej wiek o kilkadziesiąt lat, gdy przebywali tu benedyktyni (zmuszeni do opuszczenia Grodztwa po zniszczeniach dokonanych przez wojska Hermana).

W 1148 roku odbył się tu ślub księżniczki Judyty, córki nieżyjącego już Krzywoustego, z Ottonem - synem margrabiego Brandenburgii Albrechta Niedźwiedzia.

W tych czasach Kruszwica musiała już zaleczyć rany z końca XI stulecia i romański kościół mógł przez jakiś czas, choć to tylko spekulacje, pełnić rolę katedry (do chwili przeniesienia biskupstwa w 1123 r. do Włocławka).

Wróćmy pod zamkową Mysią Wieżę znajdującą się u nasady Półwyspu Rzępowskiego... Warownia była ważnym ogniwem w systemie obrony Polski przed zagrożeniem krzyżackim. Zniszczyli ją tak jak całe miasto Szwedzi, a cegły wykorzystano potem do celów budowlanych.

Zabudowa centrum miasta pochodzi z czasów pruskich, a dokładniej z XIX wieku. Przy Rynku stoi klasycystyczny kościół pw. św. Teresy.

Ważne informacje

Do Kruszwicy można dojechać od strony Inowrocławia drogą wojewódzką nr 412 i dalej krajową 62. Jechać można także obwodnicą Inowrocławia (DK 25) i od niej zjechać na węźle w Przedbojewicach na 412.

Obsługę turystyczną zapewnia Oddział Nadgoplański PTTK w Kruszwicy. Oferuje usługi przewodnickie po mieście i Szlaku Piastowskim, rejsy po Gople statkiem „Rusałka”, sprzedaż map turystycznych i przewodników. Więcej informacji na stronie: www.pttk-kruszwica.pl oraz pod numerem tel. 52 35 15 303.

Nocleg można znaleźć m.in. w Hotelu Sportowym przy ul. Poznańskiej 17, w gościńcu „Nad Gopłem” ul. Grodztwo 43 B, w hotelu „Magdalenka” przy Ziemowita 9, czy też na polu namiotowym przy Żeglarskiej. W pobliżu Kruszwicy znajduje się pałac Kobylniki, gdzie także przenocujemy.

Posilić można się w restauracji we wspomnianym Hotelu Sportowym albo w Zajeździe „U Piasta Kołodzieja” przy ul. Zamkowej 10. Obiady domowe serwowane są przy Poznańskiej 4. Jest także kilka pizzerii i innych fastfood-ów.

Zobacz 8 wkurzających rzeczy na wakacjach

Wideo

Materiał oryginalny: U Popiela i Piasta, czyli spokojnym krokiem po nadgoplańskiej Kruszwicy - Gazeta Pomorska

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3