Urzędnik, który się parał literaturą

Kazimierz PrzybyszewskiZaktualizowano 
W tym roku minęła sto czterdziesta rocznica urodzin Stanisława Obrzuda, znawcy polityki skarbowej i literata, który działał w naszym regionie w okresie międzywojennym.

W tym roku minęła sto czterdziesta rocznica urodzin Stanisława Obrzuda, znawcy polityki skarbowej i literata, który działał w naszym regionie w okresie międzywojennym.

<!** Image 2 align=right alt="Image 93379" sub="Stanisław Obrzud przez wiele lat pracował w Grudziądzu / Fot. Archiwum">Stanisław Obrzud urodził się 19 lutego 1868 roku w Nowym Sączu. Uczęszczał do szkoły powszechnej i gimnazjum w mieście rodzinnym, a następnie, po uzyskaniu świadectwa dojrzałości, studiował filozofię oraz prawo i administrację na uniwersytetach w Krakowie i Wiedniu. Specjalizował się w prawie skarbowym.

Walczył razem z synem

Początkowo był zatrudniony w służbie skarbowej w Brzeżanach, Brodach, potem zaś w Nowym Sączu i we Lwowie. Równocześnie cały wolny czas poświęcał na pracę społeczną w Towarzystwie Gimnastycznym „Sokół” i Towarzystwie Szkoły Ludowej. W czasie walk ukraińsko-polskich o Lwów brał czynny udział w jego obronie wraz ze swym synem – Stanisławem Alfredem, poległym w wojnie polsko-bolszewickiej.

Z początkiem 1920 roku Stanisław Obrzud powołany został do służby w Departamencie Skarbowym Ministerstwa byłej Dzielnicy Pruskiej w Poznaniu. Po dwumiesięcznej pracy w Poznaniu skierowany został do Grudziądza, by na Pomorzu zorganizować władze i urzędy skarbowe. Jednak talent organizacyjny i szybka orientacja w stosunkach pomorskich prezesa Obrzuda sprawiły, że już w październiku 1920 roku nastąpiło otwarcie Pomorskiej Izby Skarbowej w Dworze Kuntersztyńskim.

Doceniając jego starania w organizacji Izby, jak również sprawne jej działanie i pracę nad unifikacją skarbowości byłej Dzielnicy Pruskiej do przepisów ogólnopolskich, już dekretem z 2 maja 1922 roku odznaczono go Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski, a w 1925 roku Krzyżem Komandorskim tego Orderu. Ponadto jako wybitny fachowiec powoływany był kilkakrotnie przez władze centralne do specjalnych komisji.

<!** reklama>Oprócz tego dyrektor Stanisław Obrzud miał zrozumienie dla poszczególnych płatników, uznawał ich ciężkie położenie i niejednokrotnie ułatwiał im rozkładanie na raty podatków i udzielanie innych ulg. Z ulg tych korzystał także często Związek Towarzystw Kupieckich na Pomorzu. Mimo tych ułatwień Pomorska Izba Skarbowa pod względem dochodowości dla Skarbu Państwa zajmowała jedno z czołowych miejsc, miało to swoje źródło m. in. w uczciwości podatkowej ludności pomorskiej i jego pracy.

Nie tylko z fiskusem

Na uwagę zasługuje także to, ż nie zasklepiał się tylko w swoim zawodzie, bowiem już jako młody urzędnik skarbowy był stałym korespondentem szeregu pism narodowo-demokratycznych w Małopolsce, zajmując się głównie działalnością literacką.

Swoje utwory poetyckie, nowele, artykuły o tematyce literackiej i naukowej oraz recenzje zamieszczał m. in. w „Gazecie Lwowskiej”, „Gazecie Porannej i Wieczornej”, „Głosie Narodu”, „Placówce”, „Rodzinie i Szkole”, „Słowie Polskim”, „Tygodniku Ilustrowanym” i „Zdroju”, a po zamieszkaniu na Pomorzu – także w „Słowie Pomorskim” i „Myśli Narodowej”.

W latach 1904–1905 napisał dramat w czterech aktach pt. Słoneczna pieśń, wydany drukiem nakładem autora w Nowym Sączu w 1908 r., a wystawiony po raz pierwszy na scenie Teatru Miejskiego we Lwowie, 3 kwietnia 1907 r.

Wśród grudziądzkich literatów

Był autorem szeregu nowel, z których 4 ukazały się drukiem w tomiku wydanym w 1922 r. przez Wydawnictwo Instytutu Literackiego „Lektor” we Lwowie, pt. Honor Karola Pęksy, a dwie inne drukowane były w „Tygodniku Ilustrowanym”, w 1920 r., pt. Biedna dziewczyna, a druga w 1926 r., p.t. Jej Tajemnica. Ta ostatnia została wyróżniona na konkursie literackim „Naokoło Świata”.

Poza tym napisał cykl wierszy, w tym m. in.: Sonety lwowskie, Sonety morskie, Sonety pomorskie. Niektóre z nich drukowane były w „Tygodniku Ilustrowanym”, „Myśli Narodowej” i „Słowie Pomorskim”.

Jego biograf Stanisław Poręba, we wspomnieniu o nim, zamieszczonym w „Ilustrowanymo Kurierze Polskim” z 15 VI 1984 r. podał ponadto, że Stanisław Obrzud około 1925 r. był współzałożycielem „Fraterni Literackiej” w Grudziądzu, 18 maja 1926 r. uczestniczył w zbiorowym wieczorze autorskim w Grudziądzu pod nazwą „Na stokach Parnasu”.

Po 35 latach służby w administracji skarbowej, w listopadzie 1926 r. prezes Stanisław Obrzud złożył podanie o przeniesienie go na emeryturę, zamierzając zamieszkać w Wielkopolsce. Po przejściu na emeryturę opracował obszerną Księgę pamiątkową polskiej administracji skarbowej w Wielkopolsce i na Pomorzu, która ukazała się drukiem pod jego redakcją w Poznaniu w 1929 r. O dalszych jego losach brak wiadomości.

Nie wszystko wydał

Cytowany wyżej Stanisław Poręba podał, że „... po 1933 r. S. Obrzud mieszkał w Toruniu, skąd hitlerowcy wysiedlili go do Krakowa, w pierwszych miesiącach okupacji. Tam zmarł w lutym 1944 r.”

Pozostawił nie wydany drukiem tom wierszy pod tytułem: Sonety, składający się z m. in. z cykli: Sonetów słonecznych i sonetów morskich.

polecane: FLESZ: Podział Mandatów po wyborach parlamentarnych

Wideo

Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych”i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Komentarze

Ta strona jest chroniona przez reCAPTCHA i obowiązują na niej polityka prywatności oraz warunki korzystania z usługi firmy Google. Dodając komentarz, akceptujesz regulamin oraz Politykę Prywatności.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3