Warto przeczytać
Sprawdź

Polecamy!

Rozwiń
Śladami brodnickich nekropolii

Śladami brodnickich nekropolii

Przemysław Majchrzak

Nowości Dziennik Toruński

Aktualizacja:

Nowości Dziennik Toruński

Dziś w Brodnicy chowa się zmarłych na dwóch cmentarzach: parafialnym i komunalnym. Miejsc wiecznego spoczynku jest więcej. Dzień Wszystkich Świętych jest okazją do przypomnienia.

Dziś w Brodnicy chowa się zmarłych na dwóch cmentarzach: parafialnym i komunalnym. Miejsc wiecznego spoczynku jest więcej. Dzień Wszystkich Świętych jest okazją do przypomnienia.


Szeroko miejscowe nekropolie - te istniejące i te, których już nie ma, opisują w tekście „Brodnickie cmentarze” zamieszczonym w drugim tomie „Szkiców brodnickich” wydanym w 1993 roku Alfons i Mariusz Maliccy. - Zapewne najstarszy brodnicki cmentarz znajdował się wokół kościoła farnego - piszą autorzy szkicu.


Nieco młodszym miejscem pochówku był cmentarz ewangelicki w południowo-zachodniej części miasta. Mieścił się on w okolicach dzisiejszego kościoła szkolnego, przy obecnej ulicy św. Jakuba.


Zmarłych w Brodnicy chowano też kiedyś przy nieistniejącej dziś kaplicy św. Jerzego, obecnie przy zbiegu ulic Mostowej, Mazurskiej i Paderewskiego, a także przy kaplicy św. Ducha przy ulicy Kamionka.


Zbezczeszczona nekropolia


Na południowych peryferiach miasta, przy drodze do Rypina zlokalizowany był cmentarz żydowski.


- Po drugiej wojnie światowej, w której Niemcy wymordowali prawie wszystkich brodnickich Żydów i spalili bożnicę teren ten zniwelowano i w tym miejscu powstała fabryka mebli - czytamy w szkicu Malickich.


Przy drodze do Torunia prawie równocześnie powstały sąsiadujące ze sobą cmentarze katolicki i ewangelicki. Pierwszy powstał z przyklasztornego ogrodu franciszkanów w pierwszej połowie XIX wieku (obecnie cmentarz parafialny przy ul. Sądowej).


Drugi poświęcono wcześniej. Brodnicki historyk Jerzy Wultański podaje w swoich publikacjach datę poświęcenia cmentarza. Nastąpiło to 6 lipca 1798 roku.


Przywracanie pamięci


Cmentarz nie oparł się wiatrom historii. Istniał do 17 września 1956 roku. W latach 70. ubiegłego stulecia teren splantowano i utworzono tam park. W październiku 2001 roku stanął na byłym cmentarzu obelisk upamiętniający pochowanych tam ewangelików. Trzeci ewangelicki cmentarz mieścił się przy ul. Karbowskiej. W czerwcu tego roku upamiętniono to miejsce dzięki zabiegom Rudolfa Birkholza, syna Eryka - ostatniego superintendenta gminy ewangelickiej w Brodnicy. Na cmentarzu stanął obelisk, poświęcony przez Michała Walukiewicza, proboszcza parafii ewangelicko-augsburskiej w Rypinie.


Jednym z najważniejszych dla brodniczan miejsc pochówku jest cmentarz wojskowy w Lasku Miejskim, gdzie pochowano żołnierzy poległych w wojnie polsko-bolszewickiej w 1920 roku.


Najmłodszą nekropolią jest cmentarz komunalny przy ul. Targowej. Tam chowani są zmarli od 1997 roku. Obecnie spoczywa tu ok. 400 brodniczan.

Czytaj treści premium w Nowościach Dziennika Toruńskiego Plus

Nielimitowany dostęp do wszystkich treści, bez inwazyjnych reklam.

Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych” i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Komentarze

Dodajesz komentarz jako: Gość

Dodając komentarz, akceptujesz regulamin forum

Liczba znaków do wpisania:

zaloguj się

Najnowsze wiadomości

Zobacz więcej

Najczęściej czytane

Warto zobaczyć

Wideo